Categorie: groen in de keuken

Inspiratie: Zonder afval

Sommige groene onderwerpen inspireren eerder in tekst, anderen in bewegend beeld en weer anderen in foto’s. Het leven zonder afval is enorm fotogeniek. Mooie gevulde maison-jars, lokale veggies zonder verpakking en marktkramen vol onverpakte groente en fruit.

Een goede hiervoor is Instagram, dit draait namelijk om foto’s!

Lees meer “Inspiratie: Zonder afval”

Challenge Maart: Geen afval

Een nieuwe maand, een nieuwe challenge.
Deze maand een challenge waarmee ik al vrij goed bezig ben, maar de puntjes op de i, die missen nog.
Vier jaar geleden heb ik een maand zo-goed-als verpakkingsvrij geleefd voor een fotografie project. Met potjes/zakjes naar de markt, veel in de keuken staan en op onderzoek uit waar je alles zonder verpakking kunt kopen. Toen merkte ik al: wat is dit leuk! Toch ben ik geleidelijk aan meer verpakkingen gaan kopen, totdat ik er op een bepaald moment geen aandacht meer aan besteedde en ik weer volle vuilniszakken had.

Lees meer “Challenge Maart: Geen afval”

Groente afval DIY

De afgelopen maanden verzamelde ik verschillende manieren met wat je kunt doen van groente afval.

Er bestaan namelijk meer mogelijkheden dan er compost van te maken. Hoera!
Stempelen met groente
Je kunt nieuwe groente gebruiken om te stempelen maar nog leuker is om met groente te stempelen die je anders had weggegooid. De kontjes van bleekselderij, sla of wortel of het steeltje van een paprika.

Heel leuk om je kinderen te laten doen en als je verf voor ze maakt gemaakt van groente (zie hieronder) kunnen ze de groente zelfs na afloop nog opeten!

Verf maken van groente

Nodig:
– Bieten
– Spinazie
– Wortel
– Rode kool
– Sapcentrifuge

Maak met behulp van je sapcentrifuge sap/verf van bovenstaande groente.
Geen sapcentrifuge? Je zou de groente met een klein laagje water enige tijd kunnen koken en na afloop het kookwater gebruiken om mee te verven. (waarschijnlijk wordt de kleur dan wel lichter)

Groente laten hergroeien
Veel groenteafval beland in de prullenbak, terwijl het nog prima te gebruiken is. Zonde eigenlijk, want groente leeft door in je koelkast (en in de prullenbak) De kontjes van diverse groente kun je laten hergroeien, wat voedselverspilling tegengaat én geld bespaard.

Geschikte groente:
Sla, andijvie, chinese kool, venkel, bleekselderij, de topjes (met groen) van wortels, prei, de bovenkant van rode biet, bosui en kool.

Zorg dat je ongeveer 4 cm van de onderkant overhoudt bij het groente snijden. Zet het kontje rechtop in een klein schaaltje met lauwwarm water. Zet het op een lichte plaats (maar niet in de volle zon) en vervang af en toe het water.
Als het nieuwe wortels heeft gevormd kun je het verplanten naar een bakje/pot met potgrond. Na een aantal weken kun je af en toe wat afsnijden om in je maaltijd te verwerken.

Groenteboer verf
Verven met uienschillen, bietjes, spinazie of rode kool.Goedkoop, niet belastend voor het milieu en je krijgt een mooie, natuurlijke kleur.De uienschillen die je over hebt naar een uiensoepje, de schillen van bietjes, verlepte spinazie en de buitenste bladen van de rode kool zijn allemaal geschikt om mee te verven.Zo gooi je nog precies hetzelfde weg, maar heb je er wel optimaal gebruik van gemaakt.

Je hebt nodig:
Uienschillen (oranje)
Rode bieten schillen (roze)
Spinazie (heel licht groen)
Rode kool (paars)
Sinaasappel en citroen schillen (geel)
Bramen en bessen (blauw/paars)
Azijn
Zout

Snijdt het gekozen ingredient in kleine stukjes en doe ze in een pan met de dubbele hoeveelheid water. Breng aan de kook en laat een uurtje pruttelen.
Giet het geheel door een zeef of vergiet zodat je alleen de vloeistof overhoudt.
Om er voor te zorgen dat de verf goed pakt moet je de stof die je wilt verven eerst laten weken.
Als je groente gebruikt doe je dit in azijn. Meng één deel azijn met vier delen heet water en laat de stof hier een uurtje in staan. (laten koken kan ook)
Voor fruit gebruik je zout, voeg een half kopje zout toe aan acht kopjes heet water. Hierbij eveneens een uurtje laten weken of koken.
Hierna uitspoelen met koud water.
Om te verven voeg je het kledingstuk/stof toe aan de emmer met verf. Zorg dat de stof goed onder is gedompeld zodat de verf egaal inwerkt. Haal de stof eruit als je tevreden bent met de kleur, hoe langer de stof weekt, hoe dieper de kleur.

Groente afval soep
Gemiddeld gooien we jaarlijks per persoon zo’n 80 kilo groente/fruit en tuin afval weg.
Uienschillen, spinazie die er niet helemaal meer fris uitziet, topjes van de bosui of de schillen van wortels. Dit beland allemaal in de afvalbak of in de compost, maar je kunt er een prima bouillon van maken!

Je kunt dit groenteafval namelijk prima invriezen en er na een tijdje sparen een heerlijke bouillon van maken. Maar je kunt de schillen/groente afval ook bewaren in de koelkast, of 2/3 dagen in een bakje als je geen koelkast hebt.

Het enige wat je hoeft te doen is de (bevroren) groente (afval en schillen) met water (het dubbele van de hoeveelheid groente) opzetten en ongeveer een uur laten koken. Hierna zeef je de groente uit het water, zodat er bouillon overblijft.

Je kunt de bouillon op smaak brengen met kruiden, zout en peper. En hierna bijvoorbeeld gebruiken als basis voor een soepje. Afgesloten is de bouillon nog 5 dagen houdbaar in de koelkast. Invriezen kan ook als je de schillen niet al eerder hebt ingevroren.

De bouillon wordt extra lekker als ui, prei, venkel, bosui, bleekselderij etc. deel uitmaken van je verzameling. Deze geven namelijk veel smaak af.

Let op: na afloop kun je het groenteafval niet meer composteren, omdat ze zijn gekookt. 


Pompoenpitten
Opeens dacht ik, best gek: eet ik de ene dag een pompoen, koop ik de andere dag pompoenpitten in de winkel. Eigenlijk best zonde, want ze lagen de vorige dag al in mijn keuken, gratis en voor niks!

Vandaar dat ik laatst pompoenpitten heb gered. Eerst redde ik de pompoen (huh pompoen in de lente?) op de markt, daarna redde ik de pompoenpitten uit de compost. Stiekem had ik ze al weggegooid maar dacht ik opeens oh nee, dit zijn waardevolle pompoenpitten. 🙂
Het gaat als volgt:
1. Allereerst ontdoe je de pompoenpitten van het vruchtvlees, anders gaan ze rotten.
2. Nu droog je de pompoenpitten 1 of 2 dagen, ik deed het gewoon in mijn kamer.
3. Ontdoe ze van hun schil, zoals je op onderstaande foto kunt zien. Dan krijg je namelijk de alom bekende groene pompoenpit.
Ik deed dit met een schaar, ik knipte er een klein stukje vanaf, zodat ik de pit eruit kon peuteren.
Een behoorlijk karwei, zal ik je zeggen. Maar dan heb je ook wat, een pompoen pit namelijk!

Hebben jullie nog goede groente afval ideeën? Zelf ooit iets anders met je afval gedaan dan er compost meegemaakt?

Handleiding: Voedsel redden op de markt


Driehonderd avocado’s, 30 mierzoete meloenen, twee dozen taugé, dertig komkommers, twintig bakjes blauwe bessen, honderden rijpe bananen, heel veel spruitjes.. Een kleine greep uit het aanbod van wat er zoal gratis te vinden is op een marktdag. 
Dumpster diven, doen niet alleen een beetje gekke mensen dat? Is dat niet heel eng? Wordt er dan echt zoveel weggegooid? En hoe doe je dat eigenlijk?
De eerste keer was een beetje spannend. ‘Volgens mij kijkt iedereen me aan’ 
‘Ik voel me een schooier’ ‘Help, dat was de buurman, wat zou hij nu wel niet denken?’
Na een kwartier verdwenen de negatieve gedachtes en voelde het alsof ik op zoektocht was naar een grote schat. Doos open: niks. Nog een doos open: een beschimmelde mandarijn. De volgende doos open: jaaaaa 40 avocado’s! Voor het Free Café ben ik al vaak op voedsel-reddende-avonturen geweest.
In de zomer was het Free Café dicht en ben ik voor mezelf gaan redden.
Ben je benieuwd, en wil je het zelf een keer proberen?
De markt is een eenvoudig begin. In elke stad/dorp is de procedure anders, vandaar dat het handig is om als detective één observatie dag te hebben. 🙂 Ga naar de markt wanneer ‘ie sluit en blijf totdat ze hebben opgeruimd en zijn vertrokken.
Bij de meeste markten stoppen ze al het groente en fruit wat ze willen weggooien in dozen, die ze op straat laten staan als ze wegrijden. Dit wordt opgehaald door de vuilniswagen. 
Je kunt bijvoorbeeld observeren:
– Hoe laat de eerste marktkraampjes weggaan
– Hoeveel er achter wordt gelaten
– Hoeveel mensen er voedsel redden
– Of de marktmannen open staan voor een verbondje of juist een beetje geïrriteerd zijn
– Hoe laat de vuilniswagen komt nadat de kramen weg zijn (soms is het een gevecht tegen de klok)
In Groningen gaat het als volgt (bij de meeste markten denk ik)
Stap 1
Neem van huis genoeg bakjes, zakjes, grote tassen en een rugzak mee. Als je echt grootschalig wilt redden: een fietskarretje/bakfiets. (of een auto, maar dit is niet zo groen haha)

Stap 2
Ik ga rond 17.30 naar de markt, dit is een half uur nadat ze zijn gesloten. Sommige marktkramen zijn dan al klaar, de meeste hebben wel tot 18.00 nodig om op te ruimen. Nu begint het: rondjes lopen. Bij de kramen die al weg zijn kun je in de achtergelaten dozen gaan kijken.
Vaak zijn er meerdere mensen die op ‘jacht’ zijn wat het heel gezellig maakt. Neem niet alles mee, maar deel het met de andere mensen 🙂 
En zoek meteen alles uit, je vind nog heel goede groente/fruit maar ook veel beschimmelde.
Wil je het echt goed doen? Neem een mes mee zodat je de verrotte delen meteen van het groente/fruit kan snijden.

Maaltijden van het Free Café, wat anders op de vuilstort had gelegen:

Stap 3

Kijk thuis wat je hebt gescoord en onderneem meteen actie.
Vaak zijn delen een beetje rot of is fruit enorm rijp. 
Haal de rotte delen van je groente/fruit en eet de komende dagen de groente/fruit meteen op.
Als je echt veel hebt gevonden of niet weet of je alles op kunt krijgen kun je natuurlijk ook dingen invriezen, groente inmaken, jam maken, kruiden drogen etc. Daarnaast kun je natuurlijk al maaltijden maken en invriezen. (soepsoepsoep) Delen is ook een goed idee. Iedereen wordt blij van gratis eten!
Een verbondje met de marktlui is lastig. Je kunt het proberen, maar vaak zijn ze niet heel blij met je.
Af en toe geven ze iets weg in Groningen, maar dit is zeer sporadisch. 
Wacht echt met in dozen kijken totdat ze weg zijn, anders kun je nog wel eens een komkommer/tomaat/appel naar je hoofd geslingerd krijgen. (nee dat wil je liever niet)
Wat ik ook wel heb gezien is dat sommige mensen meehelpen met de afbouw van de kraam en hierdoor al het weggegooide groente en fruit mee naar huis mogen nemen. Slim! 
Waarschijnlijk voelt het op het begin vrij ongemakkelijk, maar bedenk je: je red voedsel wat anders weggegooid wordt, terwijl het van een zaadje tot een plant/boom is gegroeid, daarna honderden soms wel duizenden kilometers heeft gereisd en door vele handen/machines is geweest. Zo zonde als dit zomaar wordt weggegooid terwijl het nog prima te eten is.
Een bijkomend voordeel: Gratis eten! In de zomer redde ik twee keer per week groente en fruit en had ik voor de rest 10 euro per week aan boodschappen! Ook fijn: Je vind veel exotische groente en fruit, iets wat ik als locavore’ anders niet zo snel zou kopen.

Wat ik nog nooit heb gedaan is ‘geskipt’ in containers. Maar volgens mij is dat ook niet echt eng of moeilijk. Je maakt een container open, haalt er uit wat je wil redden en doet ‘m weer dicht. 
Oke, sommige mensen klauteren over hekken heen en worden opgepakt door de politie, maar dat gebeurd volgens mij zelden. Ik zal me hierin eens snel verdiepen en laten weten hoe het is. 🙂
In containers heb je het voordeel dat je niet alleen groente en fruit vind maar ook al het andere wat in supermarkten te koop is. (denk aan: brood, potjes/pakjes, vlees, zuivel etc.) én ik ken ook mensen die hebben ‘geskipt’ bij andere zaken en beamers, snijplanken, tupperware bakjes en meubels vonden.
Er is zelfs een aparte ‘Trash Wiki’, voor de grote steden kun je hier véél informatie vandaan halen, van welke markten er zijn tot waar de containers staan:
Onderaan vind je de verschillende steden. 
Inspiratie:
http://www.divethefilm.com/default.aspx

Hebben jullie als een voedsel gered? Wat heb je zoal gevonden?
Zie je het jezelf ooit doen? 🙂

Een ode aan de kleine winkeliers

De natuurwinkel op Terschelling

Een ode aan de kleine winkeliers.

Vergeet de Albert Heijn, de HEMA of de Bakkerij Bart. Maar richt je op de kleine winkeltjes/ondernemers.
De bezoeken aan de Albert Heijn van het afgelopen half jaar zijn op 1 hand te tellen.
Biologische wijn is het enige wat ik er af en toe koop, ik zal snel eens inslaan bij de wijnboerderij hier in de buurt.
Mijn groente haal ik bij de Stadsakker in Groningen, een winkel waar ze eigen moestuin groente verkopen. In Leeuwarden ga ik naar een dorpstuin, waar je eveneens verser dan verse moestuin groente koopt.  De rest koop ik bij Opgeweckt Noord, een verpakkingsvrije winkel in Groningen die veel werkt met lokale leveranciers. Een enkele keer kom ik bij de Ekoplaza. (want ja, sommige producten mét verpakking zijn toch wel heel lekker) Als je, zoals ik, alles biologisch wilt kopen ben je helaas wel iets beperkter (geen Turkse winkeltjes of de notenboer om de hoek)
De rest van mijn spullen koop ik tweedehands. (kringloop of marktplaats) Heel af en toe kom ik voor kleine dingen die niet tweedehands kunnen bij de Action, Etos of HEMA. De volgende keer ga ik voor een lokale onderneming kiezen. 🙂
Voordelen om niet meer bij ketens te kopen: het is veel persoonlijker, je geld beland bij de juiste persoon en niet bij directeuren/onderdirecteuren en de andere lagen van een bedrijf, je wordt nog eens verrast door het aanbod. (bijvoorbeeld een gehele winkel vol panty’s of zwarte tomaten bij het moestuin kraampje), het is vaker zonder verpakking (of je kunt er om vragen), als je iets graag in de winkel wilt hebben of een klacht hebt heb je meer kans dan bij een keten (dan stel je als individu niks voor) Vaak zijn de winkels ook veel gezelliger ingericht. Zo kom ik af en toe in Leeuwarden bij ‘Auke Rauwerda’, een winkel die van boven naar beneden vol staat met gereedschap, touw, schroefjes etc. en waar ze altijd wel datgene wat je nodig hebt, hebben. 
Doen jullie mee met de komende maand zo weinig mogelijk bij ketens kopen? 
Tips: de vele kraampjes op de markt (van noten, groente, brood tot aan panty’s en knopen), de Turkse winkeltjes, de kringloop, de groenteboer, kaaswinkel, de boer met winkeltje (of kraampje aan de straat) van een paar dorpjes verderop, de lokale drogisterij/gereedschapswinkel..

En eveneens online: Etsy voor handgemaakte spullen, marktplaats of de vele andere kleine webshops.
Support de kleine ondernemers! 😀

Lokaal eten – September

Een paar weken geleden schreef ik een post over lokaal eten, met daarin mijn streven om zoveel mogelijk lokaal te gaan eten (maximaal 100 kilometer, liefst 50)
De maand is nog niet eens afgelopen en ik plaats al een update. Iets te enthousiast geloof ik! De afgelopen weken ontmoette ik de mensen die mijn eten verbouwen, leerde ik eetbare planten te herkennen, had bijzondere ontmoetingen en was meer buiten. Hoera!

Lees meer “Lokaal eten – September”

Lexicon of Sustainability

Inspiratie!
Lexicon of Sustainability is een tof project wat ik een jaar geleden heb ontdekt op Fotomanifestatie Noorderlicht. Honderden foto’s worden tot 1 foto gecombineerd, hieraan worden handgeschreven teksten toegevoegd waarin je meer leert over hoe je duurzamer kunt leven en hoe de toekomst er uit kan zien op het gebied van landbouw/voedsel, water en energie. Een soort-van handleiding waarin je kennis maakt met rare en nieuwe termen. De boeren van de toekomst, stads moestuinen en wildplukkers.
In de video’s komen de foto’s tot leven en wordt je kennis groter en groter.
Neem de tijd om de foto’s te bekijken en de stukjes te lezen. (als je op de foto klikt wordt ie groter)
Oh en de website is ook de moeite waard!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lokaal eten #1

Ik zit al lang te broeden op een nieuw kunstproject, een project waar ik zo enthousiast over ben dat fotograferen vanzelf gaat, dat het geen moeten maar willen wordt.

Volgens mij heb ik het gevonden. Althans, enthousiast ben ik sowieso. En zin om te fotograferen: jaaa!

munt uit de tuin
Een korte inleiding:
Ik gebruik de ‘Buddhify’ app om dagelijks te mediteren.
Een paar weken terug deed ik een ik-ga-naar-bed-meditatie en tijdens deze meditatie vertelde een kalmerende stem mij dat ik de mensen die mijn ontbijt mogelijk hebben gemaakt moest bedanken.
Dit raakte me, want ik heb eigenlijk geen idee hoeveel mensen dit zouden zijn en wie deze mensen zouden zijn. Anonieme personages.
Waar komt mijn havermout vandaan? De banaan? De appel? De rozijnen? De kokosbloesem suiker? Hoe wordt havermout eigenlijk gemaakt? Door hoeveel handen gaat dit? Zoveel vragen!
En dan gaat het alleen nog maar om het verbouwen zelf. De haver moet gepeld en geplet worden, verpakt, het gaat naar een distributiecentrum, naar een biologische groothandel etc. etc.
Zoveel ketens, zoveel (milieuonvriendelijk) vervoer, zoveel mensen waarvan je niet weet hoeveel ze werken, of ze goed betaald krijgen etc.

Lees meer “Lokaal eten #1”